كهير به لكههاي قرمز ومتورم خارشداري گفته ميشود كه چندين ساعت روي بدن ميمانند. اگر مدت زماني كه بیمار دچار حملههای كهيري ميشود بين 3 تا 6 ساعت بوده وسپس بهبود يابد به آن كهير حاد ميگويند و در صورتي كه مدت بيماري بيش از 6 هفته بدرازا بكشد آن را مزمن ميگويند. گاهي اين تورم ممكن است در سراسر بدن پخش شده و حتي پلك ها نيز متورم گردد كه درآن صورت به آن كهير غولآسا ( Giant Utricaria) ميگويند. كهير به علت گشاد شدن مويرگها وبه دنبال آن نشت خونابه از مويرگ به درون بافت پديد ميآيد، اين سلسله واكنشها به دليل آزاد شدن مادهاي بهنام هيستامين ايجاد ميشود.
علل:
كهير علتهاي گوناگوني داشته كه ميتوان بهروش زير آنها را تقسيمبندي كرد:
1- خوراكيها: ماهي، تخم مرغ، شكلات، توت فرنگي، گوجه فرنگي، شير گاو، گردو، فندق.
2- داروها: پني سيلين ، آسپيرين، مورفين، كدئين،كوتريموكسازول.
3- عفونت: عفونت دندان، كيسه صفرا، دستگاه ادراري؛ عفونت هاي قارچي، انگلي و كرمها؛ سینوزیت.
4- مواد بويايي: گرده گياهان، گرد و غبار خانه، مواد معطر، افشانه ها(اسپري) .
5- بيماريها: پركاري تيروئيد، سرطان خون، تب رماتيسمي.
6- مواد محرك: گياهان (گزنه)، جانوران(ستاره دريايي، حشرات)، مواد شيميايي(رنگ مو، مواد آرايشي، سفيد كننده ها).
7- علل ديگر: ورزش، سرما، آب، آفتاب، فشار رواني، حاملگي، تزريق خون.
نماي باليني:
پيش از آشكار شدن لكه هاي خارشدار كه ممكن است در هر جايي از بدن روي دهد، تحريك شديدي پديد ميآيد، اندازه لكههاي برجسته از چند ميليمتر تا چندين سانتيمتر متفاوت بوده، بين 8 تا 24 ساعت طول كشيده، سپس بدون برجا گذاشتن هيچ گونه اثري از بين ميرود. ممکن است برخی مواقع لکههای بنفش کمرنگ (مانند خونمردگی) پس از بهبود برجستگیها جایگزین آنها شوند. گاهي تب ، تورم ودرد مفصلها، بزرگي اسپرز (طحال) وگره هاي لنفاوي هم وجود دارد.
كهيرهاي ويژه:
درموگرافي (Dermography):
پس از خارش خفيف يا كشيدن آرام يك جسم بر روي بدن يك واكنش پوستي پس از يك تا سه دقيقه روي ميدهد كه درماتوگرافي (پوست نگاري) ناميده ميشود.نخست در محل تحريك و قرمزي ايجاد شده وسپس لكه هاي كهيري آشكار ميشود. درزنان جوان اين مشكل بيش از ديگر افراد ديده ميشود. شما مي توانيد بر روي پوست اين گونه افراد با انگشت جمله اي را نوشته وآنگاه ظاهر شدن جمله خود را ببينيد.
كهير فشاري:
اين نوع كهير در اثر فشار موضعي بر بدن (ايستادن، راه رفتن ونشستن دراز مدت، پوشيدن لباسهاي تنگ) پديدار مي شود. پس از چهار تا شش ساعت يك تورم عمقي همراه با خارش، سوزش و درد ايجاد ميشود كه پس از 8 تا72 ساعت از بين ميرود. گاهي تب ولرز، ضعف و خستگي و سردرد هم همراه لكهها ديده ميشود.
كهير آبي:
اين نمونه كمياب بر اثر تماس با آب ايجاد شده وحتماً با خارش همراه است .
كهير خورشيدي:
در اثر تماس با آفتاب پديد مي آيد .
كهير سرمايي:
چند دقيقه پس از تماس با آب سرد يا هواي سرد نمايان ميشود. اين كهير شديد بوده وگاهي به كاهش فشار خون ومرگ منجر مي شود.
كهير گرمايي:
دراين نوع كهير لكههاي منتشر وكوچك قرمز رنگ پس از فعاليت بدني و ورزش ، افزايش درجه حرارت يا فشارهاي رواني به وجود مي آيد.
آنژيوادم (Angioedema):
به معني خيز (ادم) عروقي بوده ويك نمونه شديد وعمقي كهير است. اين بيماري شامل كهير پوستي، بادكردن لبها وپلكها، خيز ريوي (تجمع آب در ششها) وگاهي نيز شوك است. در صورت پیدایش اين واكنش عروقي، بايستي فوری به اورژانس مراجعه كرد تا اقدامات درماني هر چه زودتر انجام پذيرد.
درمان:
نخستين مرحله دوري از ماده مشكوك است. پزشكان براي كنترل كهير از داروهاي ضد هيستاميني (آنتیهیستامین) كمك ميگيرند. چون بيشتر داروهاي ضد هيستاميني (Anti histaminic Drug) اثر خوابآور دارند، به هنگام مصرف دارو بايد از كارهايي كه احتياج به تمركز حواس دارند (مانند رانندگی) خودداري نموده ويا اينكه از داروهاي بدون اثر خوابآوري بهره گرفت. چنانچه كهير مزمن باشد در بسياري از موارد با پرهيز از مصرف پنيسيلين ، آسپيرين وافزودنيهاي خوراكي (رنگ هاي غذايي) بيماري بهبود مييابد. بيماراني كه عفونت قارچي يا سينوزيت دارند با درمان آن كهيرشان خوب ميشود.
در مورد كهيرهاي ويژه بايد ازعامل پديد آورنده ومساعد كننده (ضربه ، سرما،آفتاب) دوري كرد. در درمان كهير فشاري علاوه بر دروهاي ضد هيستاميني از داروهاي استروئيدي (Corticosteroid) هم استفاده مي شود.
نكته آخر اينكه فردي كه دچار كهير گرمايي است ، بايد از ورزشهاي سنگين خودداري كرده، يك ساعت پيش از فعاليت بدني داروي ضد هيستاميني مصرف كرده و پس از ورزش با آب خنك دوش بگيرد.
