هنگامي كه سخن از داروهاي نيروزا مي‌رود شايد به طور ناخودآگاه ، دوپينگ يك قهرمان نامدار در مسابقات جهاني  را در ذهن زنده كند، شايد هم به ياد جوان خوش ‌اندامي بيفتيد كه براي پرورش اندام  و بدنسازي از آن ترکیبات بهره‌مي گيرد. اما در هر صورت داروهاي نيروزا مانند شمشير دولبه و هستند که مصرف غيرپزشكي آنها مي‌تواند خطرناك باشد.

 

 پیرامون واژه:

واژه دوپینگ از زبان آفریقای جنوبی گرفته شده‌است و در اصل اشاره به یک نوشیدنی الکلی باستانی دارد که به عنوان محرک در مراسم رقص استفاده می‌گردید. کم‌کم این واژه استقاده گسترده‌تری پیدا کرد و در ورزش امروز به یک گرفتاری تبدیل شده‌است. در پارسی واژهٔ «زورافزایی» توسط فرهنگستان زبان و ادب فارسی برابر واژهٔ دوپینگ تصویب شده‌است.


داروهاي زورافزا به مو ادي گفته مي‌شود كه با افزا يش سوخت و ساز بدن توان جسمي و تحمل فرد را  تقويت مي‌كنند. اين د اروها موتورخانه درون سلولي را فعال كرده و سبب افزا يش سوخت چربيها مي‌شوند. امروزه افزون بر ا نرژي‌زايي، از  آنها  براي درمان بسياري از بيماري‌ها نيز كمك گرفته مي‌شود.
 مانند: حذف چربيهاي زائد بدن، تجديد قوا و توان جسما ني در افرادي كه دوره نقاهت يك بيماري را مي‌گذرانند، در سالمنداني كه قواي بدني آ نها تحليل رفته است، در بيماران دياليزي، بيماران باكم‌خوني مزمن و بيماران سرطاني.

 

انواع داروهاي نیروزا:
     داروهاي نيروزا چند نمونه هستند: قسمت عمده آنها از يك ماده پيش‌ساز پروتئين (يا همان ماده ساختما ني ماهيچه يعني اسيد آمينه) تشكيل شده‌ا ند كه ميزان قابل توجهي از ويتامين‌هاو مواد معدني (مانند و يتامين ث. ب. كلسيم، روي و … ) به آ نها افزوده شده است. اين داروهااز نظرپزشكي سودمند بوده ودرسراسر جهان بوسيله پزشكان (والبته زيرنظرآنها) تجويز و مصرف مي‌شوند. ا ين گروه از داروها منع مصرف پزشكي يا ورزشي یافدراسيونی ندارند.    
   
گروهي ديگر ازداروها كه اصطلاحاً آنابوليزان، آندروژن و محرك ناميده مي‌شوند از نظر قوانين ورزشي ممنوع بوده و ازنظر پزشكي نيزمصرف خودسرا نه آ نها ممكن است زيانبارباشد؛ و چنانچه ورزشکاری پیش ازشركت درمسابقات ازاين داروها مصرف كند مقام بدست آمده بدون اعتبار خواهد بود.
 

از گروه اول مي‌توان به داروهاي كراتينی اشاره كرد. در گروه دوم نيز داروها يي مانند اكسي ‌متولون، تستوسترون و آمفتامين وجود د ارد. از گروه دوم تنها در موارد ويژه و فقط بر اساس صلاحديد پزشك وآنهم برخي از آ نها تجويز مي‌شود. البته لازم به يادآوري است در گروه اول نيز مصرف بي‌رويه و بيش ازحد مجاز نيز زیانبار است و نه تنهاسودمند نخواهد بود بلكه مشكلات را تازه‌اي را برای ورزشكار بوجود خواهد آورد.

 

 عوارض دوپینگ:Doping دوپینگ (زورافزایی)

در این بخش به برخي از پيامدهاي زيانبار مصرف غيرمجاز داروهاي گروه دوم یعنی داروهای زورافزا شاره مي‌شود.

 در پسران نابالغ: جوش صورت. بلوغ زودرس و تيرگي پوست بدن.

 در مردان: درد دستگاه تناسلي ، كاهش توانايي جنسي ، ورم پستانها، احساس دفع فوري ادرار و كوچك شده بيضه‌ها .

 در مردان سالخورده: تحريك جنسي مزاحم ، بزرگ شدن پروستات و اشكال در دفع ادرار .

 

 در زنان: افسردگي، چرب شدن پوست، جوش صورت، ريزش موي سر، عادت ماهانه نامنظم ،كلفتي صدا و بزرگ شدن دستگاه تناسلي.

 

پیامدهای مشترك: ناخوشيهاي كبدي مانند زردي و سرطان جگر، برافروختگي و سرخي صورت، كاهش هوشياري، تنگي نفس، خارش بدن،گلودرد و درموارد کمی مرگ.

 

  نكته ديگري كه يادآوري آن لازم است اينكه پس از مصرف دراز مدت بسياري از اينگونه داروها، قطع ناگهاني آنها نيز عوارض ناخواسته‌اي بدنبال خواهد داشت؛ يعني حالتي شبيه به اعتياد كه دچار پيامدهاي ترك خواهند شد. بنابراين چنانچه فردي به خوردن اين داروهاي غيرمجاز عادت داشته باشد، ترك آن نيز بايستي زير نظر پزشك بوده و كم‌كم دارو را قطع نمايد.